PLAKEN TEKTONIKETAN MURGILDURIK ... MAIALEN eta MIKEL

Orain arte, blogean zehar askotan aipatu izan dugun kontzeptua, Plaken tektonikena izan da. Baina zer da benetan plaka tektoniko bat?

Plaka tektonikoak astenosferaen gainean igerian dauden litosfera zatiak dira. Euren mugimenduak sortzen ditu munduko egitura gehienak. Honatx, munduko plaka tektoniko garrantzitsuenak:

Nagusienak:

• Africar Plaka
• Antarktikako Plaka
• Arabiar Plaka
• Australiar Plaka
• Karibear Plaka
• Cocos Plaka
• Eurasiar Plaka
• Indiar Plaka
• Juan de Fuca Plaka
• Nazca Plaka
• Ipar Amerikar Plaka
• Pazifiko Plaka
• Filipinetako Plaka
• Hego Amerikar Plaka

Txikiagoak:

• Egeoko Plaka
• Altiplano Plaka
• Amuriar Plaka
• Anatolia Plaka
• Balmoral Reef Plaka
• Banda Itsasoko Plaka
• Birds Head Plaka
• Birmania Plaka
• Caroline Plaka
• Conway Reef Plaka
• Pazko Plaka
• Futuna Plaka
• Galapagos Plaka
• Juan Fernandez Plaka
• Kermadec Plaka
• Manus Plaka
• Maoke Plaka
• Mariana Plaka
• Molucca Itsaso Plaka
• Hebrida Berrien Plaka
• Niuafo'ou Plaka
• Iparraldeko Andes Plaka
• Iparraldeko Bismarck Plaka
• Okhotsk Plaka
• Okinawa Plaka
• Panama Plaka
• Rivera Plaka
• Sandwich Plaka
• Scotia Plaka
• Shetland Plaka
• Solomon Itsaso Plaka
• Somalia Plaka
• Hego Bismarck Plaka
• Sunda Plaka
• Timor Plaka
• Tonga Plaka
• Woodlark Plaka
• Yangtze Plaka

Teoria honetan litosferak astenosferaren gainean igeri egiten du. Litosfera zatitua agertzen da plaka tektonikoetan. Plaka hauen arteko mugimenduak hiru motatakoak izan daitezke:

• Muga dibergenteak: bi plaka bata bestearekiko urruntzen direnean eta beraz lurrazal berria sortzen denean gertatzen da.
• Muga konbergenteak: bi plaka bata bestearekiko elkartzen direnean eta beraz bata bestearen azpitik sartu edo talka egiten dute.
• Muga tranformatzaileak: bi plaka ezberdinek batak-bestearekiko duten mugimendu erlatiboa ezkerrantz edo eskuinerantz denean.